Κεφάλαιο 1: Τι είναι πραγματικά η Wicca

 

\

Η Wicca είναι μια σύγχρονη παγανιστική θρησκεία που τοποθετεί τη φύση, τις εποχές και τους κύκλους της ζωής στο κέντρο της πνευματικής εμπειρίας. Οι άνθρωποι που ακολουθούν τη Wicca ονομάζονται Wiccans. Ορισμένοι εξασκούνται μόνοι τους, ενώ άλλοι συμμετέχουν σε μικρές οργανωμένες ομάδες που ονομάζονται covens. Δεν υπάρχει ένας παγκόσμιος αρχηγός, μία ενιαία εκκλησία ή ένα ιερό βιβλίο που να καθορίζει τι πρέπει να πιστεύουν όλοι. Για αυτόν τον λόγο συναντάμε αρκετές διαφορετικές παραδόσεις, αντιλήψεις και τρόπους πρακτικής.

Η σύγχρονη Wicca εμφανίστηκε στη Βρετανία κατά το πρώτο μισό του εικοστού αιώνα και έγινε περισσότερο γνωστή μέσα από το έργο του Τζέραλντ Γκάρντνερ. Ο Γκάρντνερ υποστήριζε ότι είχε γνωρίσει μια παλαιότερη ομάδα μαγισσών, όμως οι περισσότεροι σύγχρονοι ιστορικοί αντιμετωπίζουν τη Wicca ως νέα θρησκεία που διαμορφώθηκε από παλαιότερες ευρωπαϊκές παραδόσεις, λαογραφικές ιστορίες, τελετουργική μαγεία και το ενδιαφέρον για τις προχριστιανικές θρησκείες. Αυτό δεν μειώνει τη θρησκευτική της αξία. Μια θρησκεία δεν χρειάζεται να είναι χιλιάδων ετών για να έχει ουσιαστικό νόημα για τους ανθρώπους που την ακολουθούν.

Η Wicca δεν είναι σατανισμός και ο Σατανάς δεν αποτελεί μέρος της παραδοσιακής διδασκαλίας της. Ο Σατανάς είναι μορφή που προέρχεται κυρίως από τις αβρααμικές θρησκείες, ενώ οι Wiccans ακολουθούν διαφορετικό θρησκευτικό σύστημα. Πολλοί τιμούν μια Θεά και έναν Θεό, τους οποίους βλέπουν ως συμπληρωματικές εκφράσεις της φύσης και του θείου. Άλλοι δίνουν μεγαλύτερη έμφαση στη Θεά, σε διαφορετικές θεότητες ή σε μια απρόσωπη θεϊκή δύναμη που υπάρχει μέσα στη φύση. Υπάρχουν επίσης Wiccans που αντιλαμβάνονται τις θεότητες ως σύμβολα και αρχέτυπα και όχι ως κυριολεκτικά υπερφυσικά πρόσωπα.

Η Θεά συνδέεται συχνά με τη Σελήνη, τη γη, τη δημιουργία, τη φροντίδα, τη σοφία και τους κύκλους της ζωής. Ο Θεός συνδέεται συνήθως με τον Ήλιο, τα δάση, τα άγρια ζώα, τη βλάστηση και την εναλλαγή ζωής και θανάτου. Οι συγκεκριμένοι συμβολισμοί δεν είναι υποχρεωτικοί ούτε ερμηνεύονται με τον ίδιο τρόπο από κάθε Wiccan. Στη σύγχρονη εκλεκτική Wicca, κάθε άνθρωπος μπορεί να αναπτύξει μια περισσότερο προσωπική σχέση με το θείο, αρκεί να σέβεται τις παραδόσεις και να μην παρουσιάζει προσωπικές ιδέες ως αρχαίες ιστορικές αλήθειες.

Σημαντικό μέρος της Wicca είναι ο Κύκλος του Έτους. Πρόκειται για οκτώ εποχικές γιορτές που ονομάζονται Sabbats. Οι γιορτές αυτές είναι οι Samhain, Yule, Imbolc, Ostara, Beltane, Litha, Lughnasadh και Mabon. Αντιπροσωπεύουν τα ηλιοστάσια, τις ισημερίες και τα ενδιάμεσα σημεία των εποχών. Μέσα από αυτές οι Wiccans παρατηρούν τη γέννηση, την ανάπτυξη, την ωρίμανση, τη συγκομιδή, τη φθορά και την αναγέννηση της φύσης. Οι εορτασμοί μπορούν να περιλαμβάνουν προσευχή, διαλογισμό, μουσική, συμβολική διακόσμηση, προσφορά τροφής και έναν περίπατο στη φύση.

Οι συγκεντρώσεις που σχετίζονται με τις φάσεις της Σελήνης ονομάζονται συχνά Esbats. Η πανσέληνος αποτελεί για πολλούς Wiccans χρόνο περισυλλογής, ευχαριστίας και προσωπικής πνευματικής εργασίας. Αυτό δεν σημαίνει ότι η Σελήνη εκπέμπει κάποια επιστημονικά αποδεδειγμένη μαγική ενέργεια. Η συγκεκριμένη αντίληψη ανήκει στη θρησκευτική και συμβολική πίστη. Είναι σημαντικό να διακρίνουμε την προσωπική πνευματική εμπειρία από ένα γεγονός που μπορεί να αποδειχθεί επιστημονικά.

Η μαγεία στη Wicca αντιμετωπίζεται συνήθως ως τρόπος συγκέντρωσης της θέλησης, της προσοχής και της πρόθεσης. Μπορεί να χρησιμοποιούνται κεριά, σύμβολα, βότανα, νερό, πέτρες, θυμίαμα και λόγια. Τα αντικείμενα αυτά αποκτούν συμβολική σημασία μέσα στην τελετή, αλλά δεν αντικαθιστούν την ιατρική, την ψυχολογική, τη νομική ή την επιστημονική βοήθεια. Ένα τελετουργικό για υγεία μπορεί να προσφέρει ηρεμία και ελπίδα, αλλά δεν αποτελεί θεραπεία και δεν πρέπει να οδηγεί στη διακοπή φαρμάκων ή στην αποφυγή γιατρού.

Μια από τις γνωστότερες ηθικές αρχές της Wicca είναι η Wiccan Rede, η οποία αποδίδεται συνήθως με την ιδέα: «Εφόσον δεν βλάπτεις κανέναν, πράξε σύμφωνα με τη θέλησή σου». Η φράση δεν σημαίνει ότι κάποιος μπορεί να κάνει οτιδήποτε χωρίς να σκέφτεται τις συνέπειες. Αντίθετα, ζητά προσωπική ευθύνη, σεβασμό προς τους άλλους, προσοχή στη φύση και αποφυγή πράξεων που προκαλούν βλάβη. Η συναίνεση αποτελεί βασικό μέρος αυτής της ηθικής. Κανένας δεν πρέπει να εμπλέκεται σε τελετή, άγγιγμα, όρκο, φωτογράφιση ή αποκάλυψη προσωπικών στοιχείων χωρίς να έχει συμφωνήσει ελεύθερα.

Μερικοί Wiccans πιστεύουν επίσης στον Νόμο της Τριπλής Επιστροφής, σύμφωνα με τον οποίο η ενέργεια ή οι συνέπειες των πράξεων επιστρέφουν στον άνθρωπο ενισχυμένες. Δεν δέχονται όμως όλοι αυτήν τη διδασκαλία κυριολεκτικά. Για αρκετούς λειτουργεί ως ηθική υπενθύμιση ότι οι επιλογές μας έχουν συνέπειες και ότι η καλοσύνη, όπως και η βλάβη, μπορεί να εξαπλωθεί μέσα στην κοινωνία.

Ένα ακόμη σημαντικό στοιχείο είναι ο ιερός κύκλος. Σε αρκετές τελετές δημιουργείται συμβολικά ένας κύκλος μέσα στον οποίο οι συμμετέχοντες προσεύχονται, διαλογίζονται ή γιορτάζουν. Ο κύκλος συμβολίζει την ενότητα, την ισορροπία, την προστασία και τη συνέχεια της ζωής. Συχνά αναγνωρίζονται οι τέσσερις κατευθύνσεις και τα τέσσερα κλασικά στοιχεία: γη, αέρας, φωτιά και νερό. Ορισμένες παραδόσεις προσθέτουν ένα πέμπτο στοιχείο, το πνεύμα. Όλα αυτά αποτελούν θρησκευτικούς συμβολισμούς και όχι επιστημονική περιγραφή της ύλης.

Η πεντάλφα είναι ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα σύμβολα της Wicca. Όταν παρουσιάζεται με μία κορυφή προς τα επάνω, οι τέσσερις κάτω κορυφές μπορούν να συμβολίζουν τα στοιχεία και η επάνω το πνεύμα. Ο κύκλος γύρω από το αστέρι συμβολίζει την ενότητα και την πληρότητα. Η πεντάλφα δεν αποτελεί από μόνη της σατανικό σύμβολο. Η σημασία κάθε συμβόλου εξαρτάται από την παράδοση και το πλαίσιο μέσα στο οποίο χρησιμοποιείται.

Το Βιβλίο των Σκιών είναι ένα προσωπικό ή ομαδικό αρχείο στο οποίο καταγράφονται προσευχές, σκέψεις, γιορτές, τελετές, όνειρα, παρατηρήσεις και πληροφορίες από τη μελέτη. Δεν είναι υποχρεωτικά ένα μυστηριώδες βιβλίο ξορκιών. Για έναν μοναχικό Wiccan μπορεί να λειτουργεί ως πνευματικό ημερολόγιο. Σε ένα παραδοσιακό coven μπορεί να περιλαμβάνει υλικό που μεταδίδεται από τους εκπαιδευτές στα νέα μέλη και παραμένει ιδιωτικό.

Δεν είναι όλοι οι μάγοι Wiccans και δεν ασχολούνται όλοι οι Wiccans με τη μαγεία με τον ίδιο τρόπο. Η λέξη «μάγισσα» μπορεί να χρησιμοποιείται από ανθρώπους που ακολουθούν εντελώς διαφορετικές θρησκευτικές ή λαϊκές παραδόσεις. Επομένως, δεν πρέπει να θεωρούμε ότι κάθε μορφή σύγχρονης μαγείας ανήκει στη Wicca. Η Wicca είναι συγκεκριμένη θρησκευτική διαδρομή με φυσιοκεντρικό χαρακτήρα, εποχικές εορτές, ηθικές αρχές και διαφορετικές οργανωμένες παραδόσεις.

Ο άνθρωπος που ενδιαφέρεται να γνωρίσει τη Wicca δεν χρειάζεται να βιαστεί να δηλώσει Wiccan, να πραγματοποιήσει μύηση ή να αγοράσει πολλά αντικείμενα. Το πρώτο βήμα είναι η μελέτη. Μπορεί να μάθει την ιστορία της θρησκείας, να παρατηρεί τη φύση, να κρατά ημερολόγιο και να εξετάζει αν οι αρχές της Wicca συμφωνούν πραγματικά με τις προσωπικές του αξίες. Η πνευματική πορεία χρειάζεται χρόνο, ελευθερία σκέψης και υπευθυνότητα.

Στο επόμενο κεφάλαιο θα γνωρίσουμε αναλυτικά τι είναι ένα coven, πώς λειτουργεί μια ομάδα Wicca, ποιοι ρόλοι μπορούν να υπάρχουν και ποια είναι η διαφορά ανάμεσα σε ένα παραδοσιακό coven και σε έναν ανεξάρτητο κύκλο μελέτης.