Doreen Valiente: Η ποιήτρια και Ιέρεια που διαμόρφωσε τη σύγχρονη Wicca
Η ιστορία της Wicca δεν μπορεί να εξηγηθεί μόνο μέσα από τη ζωή του Gerald Gardner. Δίπλα του βρέθηκε μία γυναίκα με ποιητικό χάρισμα, ισχυρή προσωπικότητα και βαθιά αγάπη για τη φύση, η οποία βοήθησε να αποκτήσουν οι πρώιμες τελετουργίες της Wicca τη γλώσσα και την πνευματικότητα που γνωρίζουμε σήμερα.
Η Doreen Valiente υπήρξε Ιέρεια, συγγραφέας, ποιήτρια και ερευνήτρια της λαογραφίας. Συμμετείχε σε διαφορετικές παραδόσεις της βρετανικής μαγείας, συνεργάστηκε με μερικές από τις σημαντικότερες μορφές του κινήματος και έγραψε κείμενα που εξακολουθούν να χρησιμοποιούνται από Wiccans σε ολόκληρο τον κόσμο.
Για τη συμβολή της αποκαλείται συχνά «μητέρα της σύγχρονης μαγείας», αν και η ίδια δεν φαίνεται να αγαπούσε ιδιαίτερα αυτόν τον τίτλο. Το σημαντικότερο είναι ότι δεν υπήρξε απλώς μαθήτρια του Gardner. Ήταν μία ανεξάρτητη δημιουργός που επηρέασε βαθιά τη θεολογία, την ποίηση, την τελετουργία και τη δημόσια εικόνα της Wicca.
Τα πρώτα χρόνια
Η Doreen Edith Dominy γεννήθηκε στις 4 Ιανουαρίου 1922 στο Mitcham του Surrey, κοντά στο Λονδίνο. Μεγάλωσε σε μια συμβατική οικογένεια, η οποία δεν συμμεριζόταν το ενδιαφέρον της για τη μαγεία και τις ανεξήγητες εμπειρίες.
Σύμφωνα με τις μεταγενέστερες αφηγήσεις της, από μικρή ηλικία ένιωθε μια ιδιαίτερη σύνδεση με τη Σελήνη και τη φύση. Ως έφηβη άρχισε να πειραματίζεται με απλές μορφές μαγείας. Δεν υπήρχαν τότε εύκολα διαθέσιμα βιβλία, διαδικτυακές κοινότητες ή δημόσιες παγανιστικές οργανώσεις. Οι άνθρωποι που ενδιαφέρονταν για τέτοια θέματα έπρεπε να αναζητούν πληροφορίες σε λαογραφικές συλλογές, αποκρυφιστικά βιβλία και ιδιωτικές ομάδες.
Οι γονείς της ανησύχησαν για τις ασυνήθιστες πεποιθήσεις της και την έστειλαν σε σχολείο που διοικούσαν μοναχές. Η Doreen δεν προσαρμόστηκε και εγκατέλειψε το σχολείο σε ηλικία περίπου δεκαπέντε ετών. Αργότερα εργάστηκε ως δακτυλογράφος και υπάλληλος γραφείου.
Η μυστική εργασία κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο
Κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου η Valiente εργάστηκε ως μεταφράστρια σε υπηρεσία που συνδεόταν με το Bletchley Park, το σημαντικό βρετανικό κέντρο αποκρυπτογράφησης και συλλογής πληροφοριών.
Επειδή είχε υπογράψει τον νόμο περί επίσημων μυστικών, δεν μιλούσε ανοιχτά για αυτή την περίοδο. Μεταγενέστερη βιογραφική έρευνα έδειξε ότι πιθανότατα εργαζόταν στην επεξεργασία και τη μετάφραση υποκλαπέντων μηνυμάτων.
Η εμπειρία αυτή ίσως εξηγεί ορισμένα χαρακτηριστικά που παρουσίασε αργότερα: προσοχή στις λεπτομέρειες, ικανότητα σύγκρισης κειμένων, δυσπιστία απέναντι στους εύκολους ισχυρισμούς και επιμονή στην έρευνα. Ωστόσο, δεν πρέπει να μετατρέπουμε τη ζωή της σε κατασκοπευτικό μύθο. Τα ακριβή καθήκοντά της δεν είναι γνωστά σε όλες τους τις λεπτομέρειες.
Οι γάμοι και η μεταπολεμική ζωή
Κατά τη διάρκεια του πολέμου παντρεύτηκε τον Ιωάννη Βλαχόπουλο, Έλληνα ναυτικό που υπηρετούσε στο εμπορικό ναυτικό. Εκείνος χάθηκε στη θάλασσα και θεωρήθηκε νεκρός.
Αργότερα παντρεύτηκε τον Casimiro Valiente, έναν Ισπανό που είχε πολεμήσει στο πλευρό των δημοκρατικών στον Ισπανικό Εμφύλιο Πόλεμο. Από αυτόν τον γάμο απέκτησε το επώνυμο με το οποίο έγινε γνωστή.
Ο Casimiro δεν συμμεριζόταν το ενδιαφέρον της για τη Wicca και τον αποκρυφισμό. Η Doreen συνέχισε, όμως, να μελετά λαογραφία, τελετουργική μαγεία, πνευματισμό και θρησκευτικές παραδόσεις.
Πώς γνώρισε τον Gerald Gardner
Στις αρχές της δεκαετίας του 1950 η Valiente πληροφορήθηκε ότι στη Βρετανία υπήρχαν άνθρωποι οι οποίοι ισχυρίζονταν ότι ασκούσαν μια παλαιά μορφή θρησκευτικής μαγείας. Έγραψε στον Cecil Williamson, ο οποίος είχε δημιουργήσει μουσείο σχετικό με τη μαγεία στη Νήσο του Μαν.
Η επιστολή της έφτασε τελικά στον Gerald Gardner. Εκείνος επικοινώνησε μαζί της και, ύστερα από μια περίοδο αλληλογραφίας και συναντήσεων, αποφάσισε να τη φέρει σε επαφή με τον κύκλο του.
Το 1953 η Valiente μυήθηκε στη Gardnerian παράδοση. Η τελετή πραγματοποιήθηκε από τη γυναίκα που ήταν γνωστή με το μαγικό όνομα Dafo και συνδεόταν με την πρώιμη ιστορία του New Forest Coven.
Η Valiente χρησιμοποίησε το μαγικό όνομα Ameth. Σύντομα έγινε Αρχιέρεια του Bricket Wood Coven και μία από τις στενότερες συνεργάτιδες του Gardner.
Τι ανακάλυψε στο Βιβλίο των Σκιών
Όταν άρχισε να μελετά το τελετουργικό υλικό του Gardner, η Valiente παρατήρησε ότι αρκετά αποσπάσματα προέρχονταν από ήδη δημοσιευμένες πηγές. Αναγνώρισε ιδιαίτερα τη γλώσσα του Aleister Crowley, καθώς και επιρροές από την τελετουργική μαγεία.
Ο Gardner υποστήριζε ότι το αρχικό υλικό της ομάδας ήταν αποσπασματικό και ότι είχε προσπαθήσει να συμπληρώσει τα κενά. Η Valiente δεν απέρριψε ολόκληρη την παράδοση εξαιτίας αυτών των δανείων. Άρχισε να εργάζεται μαζί του για να βελτιώσει τα κείμενα και να περιορίσει τις υπερβολικά εμφανείς Crowleyικές επιρροές.
Η εργασία της δεν ήταν απλή αντιγραφή ή γλωσσική διόρθωση. Δημιούργησε νέα ποιητικά και τελετουργικά κείμενα, δίνοντας στη Wicca έναν περισσότερο φυσιολατρικό, παγανιστικό και συναισθηματικό χαρακτήρα.
Το Charge of the Goddess
Το γνωστότερο κείμενο που συνδέεται με τη Valiente είναι το Charge of the Goddess, δηλαδή η «Παραγγελία» ή «Προτροπή της Θεάς».
Στο κείμενο η Θεά παρουσιάζεται ως η ιερή δύναμη της φύσης, της Σελήνης, της ζωής, της αγάπης, της ελευθερίας και της εσωτερικής αναζήτησης. Δεν εμφανίζεται ως μακρινή ή τιμωρητική θεότητα. Καλεί τον άνθρωπο να ανακαλύψει το θείο τόσο μέσα στη φύση όσο και μέσα στον ίδιο του τον εαυτό.
Η Valiente δεν δημιούργησε κάθε ιδέα του κειμένου από το μηδέν. Οι παλαιότερες μορφές του περιείχαν υλικό από το Aradia, or the Gospel of the Witches του Charles Godfrey Leland και από έργα του Aleister Crowley. Η δική της συμβολή ήταν η ουσιαστική αναδιαμόρφωση και η ποιητική σύνθεση αυτών των επιρροών.
Δημιούργησε διαφορετικές μορφές του κειμένου, μεταξύ των οποίων μία έμμετρη και μία πεζή εκδοχή. Η πεζή μορφή έγινε ιδιαίτερα γνωστή και ενσωματώθηκε σε πολλές Gardnerian και μεταγενέστερες Wiccan τελετουργίες.
Το Open University αναγνωρίζει ότι η Valiente ανέπτυξε σημαντικά τα τελετουργικά του Gardner και ότι το Charge of the Goddess εκφράζει κεντρικές αντιλήψεις της Wiccan κοσμοθεωρίας. Open University
Άλλα σημαντικά τελετουργικά κείμενα
Η Valiente συνδέεται επίσης με τη δημιουργία ή την αναδιαμόρφωση κειμένων όπως:
το The Witches’ Rune,
το Witches’ Chant,
η έμμετρη μορφή του Charge of the Goddess,
διάφορες επικλήσεις της Θεάς και του Θεού,
τελετουργικά ποιήματα για τις εποχιακές γιορτές,
κείμενα που ενσωματώθηκαν στο Gardnerian Βιβλίο των Σκιών.
Η ακριβής πατρότητα κάθε γραμμής δεν είναι πάντοτε εύκολο να προσδιοριστεί. Το Βιβλίο των Σκιών εξελίχθηκε σταδιακά και περιείχε υλικό από τον Gardner, τη Valiente και παλαιότερες πηγές.
Αυτό που γνωρίζουμε με μεγαλύτερη βεβαιότητα είναι ότι η Valiente έδωσε στα πρώιμα κείμενα λογοτεχνική συνοχή. Χωρίς τη δική της ποιητική φωνή, η Wiccan τελετουργία θα ήταν πιθανότατα περισσότερο όμοια με τυπική τελετουργική μαγεία και λιγότερο με τη φυσιολατρική θρησκεία που γνωρίζουμε σήμερα.
Η σημασία της Θεάς
Η Valiente βοήθησε να τοποθετηθεί η Θεά στο κέντρο της Wiccan εμπειρίας. Στα κείμενά της η Θεά δεν αποτελεί απλώς τη «θηλυκή πλευρά» ενός θεϊκού ζεύγους. Εμφανίζεται ως:
Μητέρα της ζωής,
ψυχή της φύσης,
δύναμη της Σελήνης,
πηγή αγάπης και χαράς,
οδηγός προς την αυτογνωσία,
παρουσία που ενώνει τη ζωή, τον θάνατο και την αναγέννηση.
Αυτή η εικόνα είχε ιδιαίτερη σημασία σε μια εποχή κατά την οποία οι περισσότερες μεγάλες δυτικές θρησκείες χρησιμοποιούσαν κυρίως ανδρική γλώσσα για το θείο.
Η παρουσία της Θεάς δεν σημαίνει ότι όλες οι μορφές Wicca είναι αποκλειστικά γυναικοκεντρικές. Στην Gardnerian Wicca τιμώνται συνήθως τόσο η Θεά όσο και ο Κερασφόρος Θεός. Παρ’ όλα αυτά, η ισχυρή και αυτόνομη θέση της Θεάς πρόσφερε σε πολλές γυναίκες μια διαφορετική θρησκευτική εμπειρία.
Η σύγκρουση με τον Gardner
Ο Gardner επιδίωκε τη δημόσια προβολή της Wicca. Παραχωρούσε συνεντεύξεις και συνεργαζόταν με δημοσιογράφους, επειδή πίστευε ότι η παράδοση θα εξαφανιζόταν αν παρέμενε εντελώς κρυφή.
Η Valiente και άλλα μέλη του coven ανησυχούσαν ότι η υπερβολική δημοσιότητα θα προκαλούσε εντυπωσιοθηρικά δημοσιεύματα και θα έθετε σε κίνδυνο την ιδιωτικότητα των μελών.
Η διαφωνία δεν αφορούσε μόνο προσωπικές αντιπάθειες. Αντιπροσώπευε δύο διαφορετικές αντιλήψεις:
| Αντίληψη του Gardner | Αντίληψη της Valiente |
|---|---|
| Η Wicca χρειαζόταν δημοσιότητα για να επιβιώσει. | Η υπερβολική δημοσιότητα μπορούσε να καταστρέψει την αξιοπιστία της. |
| Έπρεπε να προσελκυστούν νέα μέλη. | Έπρεπε πρώτα να προστατευτούν τα υπάρχοντα μέλη. |
| Οι επαφές με τον Τύπο ήταν χρήσιμες. | Ο Τύπος συχνά παρουσίαζε τη μαγεία με παραμορφωμένο τρόπο. |
Το 1957 η Valiente και ορισμένα άλλα μέλη αποχώρησαν από τον Bricket Wood Coven και δημιούργησαν δική τους ομάδα. Παρά τη σύγκρουση, δεν αρνήθηκε τη σημασία του Gardner. Αργότερα μίλησε με ειλικρίνεια τόσο για τα χαρίσματα όσο και για τις υπερβολές του.
Η Coven of Atho
Μετά την αποχώρησή της από την ομάδα του Gardner, η Valiente συνέχισε να εξερευνά διαφορετικές μορφές βρετανικής μαγείας.
Στις αρχές της δεκαετίας του 1960 συνδέθηκε με τον Raymond Howard και την παράδοση που έγινε γνωστή ως Coven of Atho. Κεντρικό αντικείμενο αυτής της ομάδας ήταν ένα ξύλινο άγαλμα, το Head of Atho, το οποίο υποτίθεται ότι αντιπροσώπευε μια παλαιά θεότητα ή έναν αρχαίο αρχηγό των μαγισσών.
Η Valiente έλαβε αντίγραφα τελετουργικού υλικού και μυήθηκε στην ομάδα. Αργότερα, όμως, απομακρύνθηκε όταν άρχισε να αμφιβάλλει για ορισμένους από τους ιστορικούς ισχυρισμούς της.
Η συγκεκριμένη εμπειρία δείχνει ότι δεν δεχόταν για πάντα κάθε παράδοση μόνο και μόνο επειδή παρουσιαζόταν ως αρχαία. Μπορούσε να ενθουσιαστεί, αλλά μπορούσε επίσης να ερευνήσει και να αμφισβητήσει.
Η συνεργασία με τον Robert Cochrane
Το 1964 η Valiente γνώρισε τον Robert Cochrane, ιδρυτή μιας παράδοσης που έγινε γνωστή ως Clan of Tubal Cain. Ο Cochrane υποστήριζε ότι προερχόταν από οικογένεια παραδοσιακών μαγισσών και απέρριπτε αρκετές πλευρές της Gardnerian Wicca.
Η Valiente εκτίμησε αρχικά τον μυστικισμό, τον συμβολισμό και τη σύνδεση του Cochrane με τη γη και τη λαογραφία. Συμμετείχε στην ομάδα του, αλλά η συνεργασία τους δεν διήρκεσε.
Απομακρύνθηκε εξαιτίας της αυξανόμενης εχθρότητάς του απέναντι στον Gardner, των αντιφατικών ιστοριών του και της προβληματικής συμπεριφοράς του. Η γνωριμία αυτή, πάντως, διεύρυνε την εμπειρία της πέρα από τα όρια της Gardnerian παράδοσης.
Είναι σημαντικό να μη συγχέουμε αυτές τις διαφορετικές γραμμές. Η Gardnerian Wicca, η Coven of Atho και το Cochrane’s Craft δεν ήταν μία ενιαία παράδοση. Η Valiente συμμετείχε σε διαφορετικούς κύκλους, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι οι διδασκαλίες τους ήταν ίδιες. Το ίδιο το ίδρυμα που διατηρεί την κληρονομιά της αναφέρει τη σχέση της με τη Gardnerian Wicca, το Cochrane’s Craft και την Coven of Atho. Doreen Valiente Foundation
Η συμμετοχή της σε παγανιστικές οργανώσεις
Η Valiente δεν περιορίστηκε στην ιδιωτική τελετουργική εργασία. Συμμετείχε σε οργανώσεις που προσπαθούσαν να υπερασπιστούν τους Wiccans και τους άλλους Παγανιστές απέναντι στις προκαταλήψεις.
Συνδέθηκε με τη Witchcraft Research Association και αργότερα με το Pagan Front, το οποίο εξελίχθηκε στη γνωστή Pagan Federation. Οι οργανώσεις αυτές προσπάθησαν να παρουσιάσουν τον Παγανισμό ως νόμιμη θρησκευτική επιλογή και να αντιμετωπίσουν τις διακρίσεις.
Η Valiente υποστήριζε ότι ο σύγχρονος Παγανισμός έπρεπε να βασίζεται στον σεβασμό της φύσης, στην προσωπική ευθύνη και στη θρησκευτική ελευθερία. Συνέβαλε στη διατύπωση βασικών αρχών που σχετίζονταν με:
τη Wiccan Rede,
την πίστη στη μετενσάρκωση,
τη συγγένεια του ανθρώπου με τη φύση.
Μία προβληματική πολιτική περίοδος
Μία πλήρης βιογραφία δεν πρέπει να αποκρύπτει τα δύσκολα στοιχεία. Στις αρχές της δεκαετίας του 1970 η Valiente συμμετείχε για περίπου δεκαοκτώ μήνες στο βρετανικό National Front, ένα ακροδεξιό και εθνικιστικό πολιτικό κόμμα.
Η συμμετοχή αυτή αποτελεί προβληματικό μέρος της ζωής της και δεν χρειάζεται να δικαιολογηθεί. Αργότερα απομακρύνθηκε από την οργάνωση και δεν έκανε την ακροδεξιά πολιτική κεντρικό στοιχείο των θρησκευτικών της έργων.
Στα τελευταία χρόνια της ζωής της υποστήριξε δημόσια μια περισσότερο συμπεριληπτική παγανιστική κοινότητα. Στην τελευταία μεγάλη ομιλία της κάλεσε τους Wiccans να αποδέχονται τους ομοφυλόφιλους μέσα στη θρησκευτική τους κοινότητα.
Η ιστορική μελέτη ενός ανθρώπου απαιτεί να αναγνωρίζουμε τόσο τη θετική του προσφορά όσο και τις λανθασμένες ή επιβλαβείς επιλογές του.
Τα βιβλία της
Η Valiente δεν έγραψε μόνο για μυημένους. Τα βιβλία της βοήθησαν ανθρώπους που δεν είχαν πρόσβαση σε coven να γνωρίσουν τη μαγεία, τη λαογραφία και τον Παγανισμό.
Where Witchcraft Lives – 1962
Το πρώτο βιβλίο της εξετάζει τη λαογραφία και τις παραδόσεις μαγείας του Sussex. Η συγγραφέας αναζητά ίχνη παλαιότερων αντιλήψεων μέσα σε τοπικούς θρύλους, έθιμα και ιστορικές τοποθεσίες.
Ορισμένες ιστορικές ερμηνείες του βιβλίου έχουν ξεπεραστεί, παραμένει όμως σημαντικό ως σύνδεση ανάμεσα στη λαογραφία και την πρώιμη Wicca.
An ABC of Witchcraft Past and Present – 1973
Πρόκειται για ένα αλφαβητικά οργανωμένο έργο με όρους, πρόσωπα, σύμβολα και αντιλήψεις σχετικά με τη μαγεία.
Το βιβλίο συνδυάζει λαογραφία, ιστορία, προσωπικές απόψεις και αποκρυφιστικές ιδέες. Είναι χρήσιμο ως κλασικό έργο της εποχής του, αλλά δεν πρέπει να χρησιμοποιείται ως η μοναδική σύγχρονη ιστορική πηγή.
Natural Magic – 1975
Σε αυτό το βιβλίο η Valiente παρουσιάζει τη μαγεία ως πρακτική που μπορεί να συνδέεται με τα φυσικά στοιχεία, τα φυτά, τις πέτρες, τον καιρό και τις εποχές.
Η προσέγγισή της είναι περισσότερο βιωματική παρά αυστηρά Gardnerian. Το βιβλίο επηρέασε τόσο Wiccans όσο και ανθρώπους που ακολουθούσαν εκλεκτικές μορφές witchcraft.
Witchcraft for Tomorrow – 1978
Αυτό είναι ένα από τα σημαντικότερα βιβλία της. Παρουσιάζει μια μορφή σύγχρονης μαγείας που μπορεί να ασκηθεί και από ανθρώπους χωρίς πρόσβαση σε παραδοσιακή γραμμή μύησης.
Το βιβλίο περιλαμβάνει τελετουργικές προτάσεις και ένα νέο Βιβλίο των Σκιών. Με αυτόν τον τρόπο συνέβαλε στον εκδημοκρατισμό της Wicca και στην ανάπτυξη της μοναχικής και εκλεκτικής πρακτικής.
Αυτό δεν σημαίνει ότι η ανάγνωση του βιβλίου μετατρέπει κάποιον σε μυημένο Gardnerian Wiccan. Η ιστορική Gardnerian παράδοση εξακολουθεί να βασίζεται σε μύηση και αναγνωρισμένη γενεαλογική γραμμή.
The Rebirth of Witchcraft – 1989
Το βιβλίο αυτό αποτελεί την προσωπική αφήγηση της Valiente για την αναγέννηση της σύγχρονης μαγείας.
Μιλά για τον Gardner, τον Cochrane, τον Alex Sanders και άλλα πρόσωπα που γνώρισε. Δεν είναι απολύτως ουδέτερη ακαδημαϊκή μελέτη, αλλά αποτελεί πολύτιμη πρωτογενή μαρτυρία από μια γυναίκα που βρισκόταν στο κέντρο των εξελίξεων.
Η έρευνα για την «Old Dorothy»
Ο Gardner υποστήριζε ότι είχε μυηθεί σε coven που συνδεόταν με μία γυναίκα γνωστή ως «Old Dorothy». Ορισμένοι ερευνητές υποψιάζονταν ότι το συγκεκριμένο πρόσωπο ήταν επινόηση.
Η Valiente πραγματοποίησε έρευνα και κατάφερε να αποδείξει ότι υπήρχε πραγματικό πρόσωπο με το όνομα Dorothy Clutterbuck, το οποίο ζούσε στην περιοχή και είχε γνωρίσει τον Gardner.
Η ανακάλυψη αυτή απέδειξε την ύπαρξη της Dorothy Clutterbuck, όχι όμως αυτόματα την ύπαρξη μιας αδιάσπαστης προχριστιανικής θρησκείας. Δεν γνωρίζουμε με βεβαιότητα ποιος ακριβώς ήταν ο ρόλος της Clutterbuck, ούτε αν ήταν η πραγματική ηγέτιδα του New Forest Coven.
Αυτό αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα της σωστής ιστορικής διάκρισης:
Άλλο η απόδειξη ότι υπήρχε ένα πρόσωπο.
Άλλο η απόδειξη ότι το πρόσωπο συμμετείχε σε μια ομάδα.
Και άλλο η απόδειξη ότι η ομάδα αποτελούσε αρχαία θρησκευτική συνέχεια.
Η Wiccan Rede
Η Valiente συνδέεται επίσης με τη διάδοση της σύντομης μορφής της Wiccan Rede: της ιδέας ότι ο άνθρωπος μπορεί να ενεργεί ελεύθερα, εφόσον δεν προκαλεί βλάβη.
Δεν δημιούργησε μόνη της ολόκληρη την ηθική αρχή. Παρόμοιες διατυπώσεις υπήρχαν ήδη σε αποκρυφιστικά και φιλοσοφικά κείμενα. Βοήθησε, όμως, να αποκτήσει η Rede την ποιητική και αναγνωρίσιμη μορφή με την οποία διαδόθηκε στον σύγχρονο Παγανισμό.
Η Rede δεν αποτελεί νόμο με μία και μοναδική υποχρεωτική ερμηνεία. Λειτουργεί περισσότερο ως συμβουλή ηθικού προβληματισμού: πριν ενεργήσεις, σκέψου τις συνέπειες για τον εαυτό σου, τους άλλους ανθρώπους και το φυσικό περιβάλλον.
Η σημασία της για τη μοναχική Wicca
Ένα από τα σημαντικότερα αποτελέσματα των βιβλίων της ήταν ότι έκαναν τη Wicca περισσότερο προσιτή.
Η ιστορική Gardnerian και Alexandrian Wicca βασιζόταν στη μύηση μέσα σε coven. Η Valiente δεν αρνήθηκε την αξία αυτής της εμπειρίας, αναγνώρισε όμως ότι πολλοί άνθρωποι δεν είχαν πρόσβαση σε αξιόπιστη ομάδα.
Τα δημοσιευμένα έργα της πρόσφεραν ένα πλαίσιο για προσωπική μελέτη και πρακτική. Με αυτόν τον τρόπο επηρέασαν:
τη μοναχική Wicca,
την εκλεκτική Wicca,
τη φυσική μαγεία,
τη σύγχρονη witchcraft,
τη δημόσια παγανιστική εκπαίδευση.
Πρέπει, ωστόσο, να διατηρούμε τη διάκριση ανάμεσα στην προσωπική ή εκλεκτική πρακτική και στις μυητικές παραδόσεις με συγκεκριμένη γενεαλογική συνέχεια.
Τα τελευταία χρόνια
Η Valiente έζησε για πολλά χρόνια στο Brighton. Το σπίτι της ήταν γεμάτο βιβλία, χειρόγραφα, τελετουργικά αντικείμενα και υλικό σχετικό με τη λαογραφία και τη μαγεία.
Στα τελευταία χρόνια της συνδέθηκε με το Centre for Pagan Studies και έγινε προστάτιδα της οργάνωσης. Συνέχισε να αλληλογραφεί με ερευνητές, συγγραφείς και μέλη παγανιστικών κοινοτήτων.
Πέθανε την 1η Σεπτεμβρίου 1999, έπειτα από καρκίνο στο πάγκρεας. Ήταν 77 ετών. Σύμφωνα με την επιθυμία της, η τέφρα της σκορπίστηκε σε δασική περιοχή του Sussex.
Τα χειρόγραφα, το προσωπικό Βιβλίο των Σκιών και τα τελετουργικά αντικείμενά της κληροδοτήθηκαν στον John Belham-Payne. Αργότερα δημιουργήθηκε το Doreen Valiente Foundation, με σκοπό τη διατήρηση της συλλογής της και την προστασία της από τη διάσπαση και την ιδιωτική πώληση. Το ίδρυμα αποτελεί σήμερα αναγνωρισμένο βρετανικό φιλανθρωπικό οργανισμό. Doreen Valiente Foundation
Η μπλε αναμνηστική πλάκα
Το 2013 τοποθετήθηκε μπλε αναμνηστική πλάκα στο κτίριο Tyson Place του Brighton, όπου είχε ζήσει η Valiente. Θεωρείται η πρώτη τέτοια βρετανική πλάκα που τίμησε δημόσια ένα πρόσωπο για την προσφορά του στη σύγχρονη μαγεία.
Η αναγνώριση αυτή δείχνει πόσο άλλαξε η θέση της Wicca στη βρετανική κοινωνία. Μια γυναίκα που κάποτε έπρεπε να κρατά κρυφή τη θρησκευτική της πρακτική αναγνωρίστηκε αργότερα ως σημαντικό πρόσωπο της τοπικής και θρησκευτικής ιστορίας.
Σύντομο χρονολόγιο
| Χρονολογία | Γεγονός |
|---|---|
| 1922 | Γέννηση στο Surrey |
| 1930–1940 | Πρώτο ενδιαφέρον για τη μαγεία και τον αποκρυφισμό |
| 1939–1945 | Εργασία σχετική με τις βρετανικές υπηρεσίες πληροφοριών |
| 1953 | Μύηση στη Gardnerian Wicca |
| 1953–1957 | Συνεργασία με τον Gerald Gardner |
| 1957 | Αποχώρηση από τον Bricket Wood Coven |
| 1962 | Έκδοση του Where Witchcraft Lives |
| 1963 | Σύνδεση με την Coven of Atho |
| 1964 | Συμμετοχή στην παράδοση του Robert Cochrane |
| 1973 | Έκδοση του An ABC of Witchcraft |
| 1975 | Έκδοση του Natural Magic |
| 1978 | Έκδοση του Witchcraft for Tomorrow |
| 1989 | Έκδοση του The Rebirth of Witchcraft |
| 1999 | Θάνατος στο Brighton |
| 2013 | Τοποθέτηση αναμνηστικής μπλε πλάκας |
Γιατί θεωρείται τόσο σημαντική;
Η συμβολή της Valiente μπορεί να συνοψιστεί σε πέντε βασικά σημεία.
1. Έδωσε ποιητική φωνή στη Wicca
Μετέτρεψε αποσπασματικά και συχνά ψυχρά τελετουργικά κείμενα σε ζωντανές επικλήσεις της φύσης και του θείου.
2. Ενίσχυσε τη θέση της Θεάς
Βοήθησε να δημιουργηθεί μια θρησκευτική γλώσσα στην οποία το θηλυκό θείο είχε δύναμη, αυτονομία και κεντρική θέση.
3. Αμφισβήτησε την ανεξέλεγκτη δημοσιότητα
Υπερασπίστηκε την ιδιωτικότητα των μελών και την ανάγκη να αντιμετωπίζεται η Wicca ως θρησκευτική παράδοση, όχι ως δημοσιογραφικό θέαμα.
4. Έκανε τη γνώση περισσότερο προσιτή
Τα βιβλία της πρόσφεραν πληροφορίες σε ανθρώπους που δεν μπορούσαν να συμμετάσχουν σε coven, συμβάλλοντας στην ανάπτυξη της μοναχικής πρακτικής.
5. Ερεύνησε την ίδια της την παράδοση
Δεν αρκέστηκε στην επανάληψη των αφηγήσεων του Gardner. Αναζήτησε πηγές, εντόπισε δάνεια και εξέτασε ιστορικά πρόσωπα όπως η Dorothy Clutterbuck.
Συχνές ερωτήσεις
Δημιούργησε η Valiente τη Wicca;
Όχι μόνη της. Η Wicca διαμορφώθηκε από τη συνεργασία και τη σύγκρουση πολλών ανθρώπων. Η Valiente, όμως, δημιούργησε σημαντικό μέρος της ποιητικής και τελετουργικής της γλώσσας.
Έγραψε ολόκληρο το Charge of the Goddess;
Έγραψε τις σημαντικότερες Wiccan μορφές του κειμένου, χρησιμοποιώντας και μετασχηματίζοντας παλαιότερο υλικό από τον Leland, τον Crowley και άλλες πηγές. Επομένως, είναι σωστότερο να μιλάμε για δημιουργική σύνθεση και αναδιαμόρφωση.
Ήταν μόνο Gardnerian Wiccan;
Όχι. Ξεκίνησε στη Gardnerian Wicca, αλλά εξερεύνησε επίσης την Coven of Atho, το Cochrane’s Craft και άλλες μορφές βρετανικής μαγείας.
Υποστήριζε τη μοναχική πρακτική;
Τα βιβλία της έδωσαν σε μοναχικούς ασκούμενους τη δυνατότητα να μελετήσουν και να δημιουργήσουν προσωπική πρακτική. Αυτό δεν καταργεί τη διαφορετική ταυτότητα των μυητικών παραδόσεων.
Πρέπει να δεχόμαστε όλες τις ιστορικές της απόψεις;
Όχι. Ορισμένες θεωρίες που υποστήριξε επηρεάζονταν από τη Margaret Murray και δεν γίνονται δεκτές από τη σύγχρονη ιστορική έρευνα. Τα έργα της παραμένουν εξαιρετικά σημαντικά ως θρησκευτικά κείμενα και πρωτογενείς μαρτυρίες.
Επίλογος
Ο Gerald Gardner έδωσε στην πρώιμη Wicca τη δομή, τις μυήσεις και τη δημόσια παρουσία της. Η Doreen Valiente τής έδωσε σε μεγάλο βαθμό την ποιητική της ψυχή.
Δεν ήταν απλώς η Αρχιέρεια ενός διάσημου άνδρα. Ήταν συγγραφέας, ερευνήτρια και ανεξάρτητη θρησκευτική δημιουργός. Αμφισβήτησε τους δασκάλους της, αναζήτησε την ιστορική αλήθεια και βοήθησε τη Wicca να γίνει περισσότερο φυσιολατρική, βιωματική και προσιτή.
Η ζωή της περιλαμβάνει έμπνευση, αντιφάσεις, λανθασμένες επιλογές και σημαντικά επιτεύγματα. Ακριβώς γι’ αυτό πρέπει να τη μελετούμε ως πραγματικό ιστορικό πρόσωπο και όχι ως αλάνθαστη μυθική μορφή.
Η μεγαλύτερη κληρονομιά της βρίσκεται στα τελετουργικά λόγια που εξακολουθούν να απαγγέλλονται, στα βιβλία που συνεχίζουν να διαβάζονται και στην ιδέα ότι το ιερό μπορεί να αναζητηθεί στη φύση, στη χαρά, στην ελευθερία και στο εσωτερικό βάθος κάθε ανθρώπου.
Ενδεικτικές πηγές και περαιτέρω μελέτη:
Open University, Wicca and Religious Change – Gardner’s Coven.
Philip Heselton, Doreen Valiente: Witch.
Doreen Valiente, The Rebirth of Witchcraft.
Doreen Valiente, Witchcraft for Tomorrow.
Doreen Valiente, Natural Magic.
Doreen Valiente, An ABC of Witchcraft Past and Present.
Ronald Hutton, The Triumph of the Moon: A History of Modern Pagan Witchcraft.
Ethan Doyle White, έρευνες για τη σύγχρονη Wicca και τη βρετανική παραδοσιακή μαγεία.
Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου