Κεφάλαιο 2: Τι είναι μια ομάδα Wicca ή Coven

 

Η λέξη «coven» χρησιμοποιείται στη Wicca για να περιγράψει μια μικρή και σχετικά σταθερή ομάδα ανθρώπων που συναντιούνται για κοινή λατρεία, μελέτη, εκπαίδευση και εορτασμό των κύκλων της φύσης. Το coven δεν είναι απλώς μια παρέα που ενδιαφέρεται για τη μαγεία. Είναι μια πνευματική κοινότητα στην οποία τα μέλη αναλαμβάνουν ευθύνες, ακολουθούν κοινούς κανόνες και δημιουργούν σχέσεις εμπιστοσύνης. Κάθε coven είναι συνήθως αυτόνομο, επομένως μπορεί να διαθέτει διαφορετικές πεποιθήσεις, τελετές και μεθόδους οργάνωσης.

Η λέξη δεν έχει ακριβή ελληνική μετάφραση. Θα μπορούσαμε να την αποδώσουμε ως «σύναξη», «κύκλο» ή «ομάδα μαγισσών», αλλά ο αγγλικός όρος χρησιμοποιείται συχνά και στα ελληνικά για να αποφεύγονται οι παρεξηγήσεις. Στη σύγχρονη Wicca το coven αποτελεί μικρή θρησκευτική κοινότητα και δεν έχει σχέση με τις τρομακτικές ομάδες που παρουσιάζονται σε ταινίες και μυθιστορήματα.

Τα πρώτα γνωστά covens της σύγχρονης Wicca εμφανίστηκαν στη Βρετανία τον εικοστό αιώνα. Οι Gardnerian και Alexandrian παραδόσεις οργανώθηκαν γύρω από μικρές μυητικές ομάδες. Η γνώση μεταδιδόταν από τους παλαιότερους στα νεότερα μέλη και μέρος του τελετουργικού υλικού παρέμενε ιδιωτικό. Όταν ένα εκπαιδευμένο μέλος αποκτούσε την απαραίτητη εμπειρία, μπορούσε υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις να δημιουργήσει ένα νέο, αυτόνομο coven.

Συχνά αναφέρεται ότι ένα coven πρέπει να διαθέτει δεκατρία μέλη. Στην πραγματικότητα, το δεκατρία είναι ένας παραδοσιακός και συμβολικός αριθμός, όχι ένας υποχρεωτικός κανόνας για όλες τις ομάδες. Ένα coven μπορεί να αποτελείται από τρία, πέντε, οκτώ ή περισσότερα μέλη. Πολλές ομάδες επιλέγουν να παραμένουν μικρές, επειδή έτσι διευκολύνονται η επικοινωνία, η εμπιστοσύνη και η συμμετοχή όλων. Εάν μια ομάδα γίνει υπερβολικά μεγάλη, μπορεί να χωριστεί σε δύο ανεξάρτητες ομάδες.

Κάθε coven χρειάζεται έναν ξεκάθαρο σκοπό. Ορισμένα δημιουργούνται κυρίως για τον εορτασμό των Sabbats και των φάσεων της Σελήνης. Άλλα επικεντρώνονται στη μελέτη, στον διαλογισμό, στην οικολογία ή στην εκπαίδευση νέων μελών. Υπάρχουν επίσης ομάδες που συνδυάζουν την πνευματική πρακτική με κοινωνικές δραστηριότητες, φιλανθρωπία και προστασία του περιβάλλοντος. Ο σκοπός πρέπει να εξηγείται με ειλικρίνεια σε κάθε υποψήφιο μέλος.

Ένα παραδοσιακό coven μπορεί να καθοδηγείται από μια Αρχιέρεια και έναν Αρχιερέα. Αυτοί συντονίζουν τις τελετές, εκπαιδεύουν τα μέλη και προστατεύουν την παράδοση της ομάδας. Δεν πρέπει όμως να θεωρούνται αλάνθαστοι ή παντοδύναμοι αρχηγοί. Ο ρόλος τους είναι να υπηρετούν την κοινότητα και όχι να ελέγχουν την προσωπική ζωή των μελών. Σε άλλες μορφές Wicca υπάρχει μία μόνο Αρχιέρεια, εναλλασσόμενοι συντονιστές ή ένα συμβούλιο που λαμβάνει συλλογικά τις αποφάσεις.

Μια δημοκρατική ομάδα μπορεί να μοιράζει τους ρόλους. Ένα μέλος οργανώνει τη συνάντηση, άλλο παρουσιάζει το μάθημα, άλλο κρατά τις σημειώσεις και ένα ακόμη φροντίζει την ασφάλεια του χώρου. Οι ρόλοι μπορούν να αλλάζουν σε τακτά χρονικά διαστήματα, ώστε να αποκτούν όλοι εμπειρία και να μην συγκεντρώνεται η εξουσία σε ένα μόνο πρόσωπο. Η αλλαγή των υπευθύνων βοηθά επίσης την ομάδα να συνεχίσει να λειτουργεί όταν κάποιο μέλος απουσιάζει.

Δεν είναι κάθε ομάδα μελέτης ένα επίσημο coven. Τρία ή τέσσερα άτομα μπορούν να δημιουργήσουν έναν κύκλο μελέτης για να διαβάζουν σχετικά βιβλία, να συζητούν και να παρατηρούν τις εποχές. Μια τέτοια ομάδα δεν χρειάζεται να πραγματοποιεί μυήσεις ούτε να διαθέτει Αρχιέρεια και Αρχιερέα. Είναι περισσότερο τίμιο να ονομάζεται «κύκλος μελέτης Wicca» ή «εκλεκτική πνευματική ομάδα», ιδιαίτερα όταν τα μέλη δεν έχουν εκπαιδευτεί σε κάποια συγκεκριμένη μυητική παράδοση.

Οι συναντήσεις ενός coven μπορεί να πραγματοποιούνται σε σπίτι, ιδιωτικό κήπο, νοικιασμένη αίθουσα ή κατάλληλο εξωτερικό χώρο. Το μέρος πρέπει να είναι ασφαλές, προσβάσιμο και γνωστό στα μέλη. Εάν χρησιμοποιείται δημόσιος χώρος, η ομάδα οφείλει να ακολουθεί τους κανονισμούς και να μην ανάβει φωτιές ή κεριά όπου απαγορεύεται. Η προστασία του φυσικού περιβάλλοντος πρέπει να προηγείται οποιασδήποτε συμβολικής δραστηριότητας.

Μια συνηθισμένη συνάντηση μπορεί να αρχίζει με συζήτηση και ενημέρωση των μελών. Στη συνέχεια μπορεί να ακολουθεί ένα μάθημα, ένας διαλογισμός ή μια απλή τελετή. Στο τέλος τα μέλη συζητούν την εμπειρία τους, οργανώνουν την επόμενη συνάντηση και φροντίζουν να αφήσουν τον χώρο καθαρό. Κανείς δεν πρέπει να υποχρεώνεται να συμμετάσχει σε κάτι που τον κάνει να αισθάνεται άβολα.

Η είσοδος σε ένα coven συνήθως δεν γίνεται αμέσως. Πολλές ομάδες πραγματοποιούν πρώτα ανοιχτές συναντήσεις ή μαθήματα γνωριμίας. Έτσι, ο υποψήφιος μαθαίνει τη φιλοσοφία της ομάδας και τα υπάρχοντα μέλη έχουν χρόνο να τον γνωρίσουν. Σε ορισμένες παραδόσεις υπάρχει μια περίοδος εκπαίδευσης που συμβολικά μπορεί να διαρκεί «έναν χρόνο και μία ημέρα». Δεν αποτελεί όμως καθολικό κανόνα για κάθε μορφή Wicca.

Η μύηση είναι σοβαρή προσωπική επιλογή και δεν πρέπει να πραγματοποιείται στην πρώτη συνάντηση. Ο υποψήφιος πρέπει να γνωρίζει εκ των προτέρων τι περιλαμβάνει και να μπορεί να αρνηθεί ή να αποχωρήσει χωρίς φόβο. Κανένας νόμιμος πνευματικός δεσμός δεν μπορεί να αφαιρέσει το δικαίωμα ενός ανθρώπου να αλλάξει γνώμη. Οι όρκοι που συνοδεύονται από απειλές ή απαιτούν απόλυτη υποταγή αποτελούν σοβαρό προειδοποιητικό σημάδι.

Η εμπιστευτικότητα είναι σημαντική, επειδή ορισμένοι άνθρωποι δεν επιθυμούν να γίνει γνωστή η θρησκευτική τους ταυτότητα. Τα μέλη δεν πρέπει να δημοσιεύουν ονόματα, εικόνες, μηνύματα ή πληροφορίες χωρίς άδεια. Ωστόσο, η εμπιστευτικότητα δεν μπορεί να χρησιμοποιείται για να συγκαλύψει παρενόχληση, κακοποίηση, απάτη ή παράνομες πράξεις. Σε μια πραγματικά υγιή ομάδα, η προστασία του ανθρώπου έχει μεγαλύτερη σημασία από τη φήμη του coven.

Τα συνηθισμένα λειτουργικά έξοδα πρέπει να είναι ξεκάθαρα. Εάν χρειάζονται χρήματα για την ενοικίαση χώρου, την αγορά τροφίμων ή άλλες κοινές ανάγκες, τα μέλη πρέπει να γνωρίζουν πού πηγαίνει κάθε ποσό. Η Wicca δεν πρέπει να χρησιμοποιείται ως δικαιολογία για οικονομική εκμετάλλευση. Η απαίτηση μεγάλων πληρωμών για μύηση, τίτλους ή υποσχόμενες υπερφυσικές δυνάμεις είναι λόγος μεγάλης προσοχής.

Τα μέλη ενός coven διατηρούν πάντοτε την προσωπική τους ελευθερία. Η ομάδα δεν αποφασίζει με ποιον θα έχουν σχέση, πού θα εργάζονται, τι φάρμακα θα παίρνουν ή με ποιους συγγενείς θα επικοινωνούν. Οι υπεύθυνοι μιας πνευματικής ομάδας δεν αντικαθιστούν τον γιατρό, τον ψυχολόγο ή τον δικηγόρο. Μπορούν να προσφέρουν συντροφιά και πνευματική υποστήριξη, αλλά πρέπει να αναγνωρίζουν τα όρια των γνώσεών τους.

Ένα υγιές coven χαρακτηρίζεται από σεβασμό, ειλικρίνεια και ελεύθερη συναίνεση. Επιτρέπει τις ερωτήσεις, δέχεται τη διαφωνία και διαθέτει διαδικασία για την επίλυση προβλημάτων. Τα μέλη γνωρίζουν τους κανόνες, μπορούν να αρνηθούν οποιαδήποτε δραστηριότητα και έχουν πάντοτε το δικαίωμα να αποχωρήσουν. Η ηγεσία λογοδοτεί στην ομάδα και δεν χρησιμοποιεί τον φόβο για να διατηρεί τον έλεγχο.

Αντίθετα, μια επικίνδυνη ομάδα μπορεί να παρουσιάζει τον αρχηγό ως μοναδικό κάτοχο της αλήθειας. Μπορεί να απαιτεί υπακοή, χρήματα, σεξουαλική επαφή, απομόνωση από την οικογένεια ή συμμετοχή σε επικίνδυνες δραστηριότητες. Μπορεί επίσης να απειλεί ότι όποιος φύγει θα τιμωρηθεί από θεότητες ή υπερφυσικές δυνάμεις. Αυτές οι συμπεριφορές δεν αποτελούν υγιή πνευματική καθοδήγηση αλλά μορφές χειραγώγησης.

Το coven, όταν οργανώνεται σωστά, μπορεί να γίνει κοινότητα μάθησης, εορτασμού και αλληλοϋποστήριξης. Δεν χρειάζονται ακριβά εργαλεία, εντυπωσιακοί τίτλοι ή σκοτεινές υποσχέσεις. Χρειάζονται άνθρωποι που σέβονται ο ένας τον άλλο, κατανοούν τα προσωπικά τους όρια και είναι πρόθυμοι να αναλάβουν ευθύνη για τις πράξεις τους.

Στο επόμενο κεφάλαιο θα εξετάσουμε αναλυτικά τι σημαίνει μοναχικός Wiccan, πώς μπορεί κάποιος να οργανώσει μια ασφαλή προσωπική πρακτική και ποια είναι τα πλεονεκτήματα και οι δυσκολίες της μοναχικής πορείας.