Η Wicca στην Ευρώπη και την Ελλάδα: Πώς Μια Βρετανική Παράδοση Έγινε Παγκόσμια

 

Η Wicca γεννήθηκε στη Βρετανία και γνώρισε μεγάλη ανάπτυξη στις Ηνωμένες Πολιτείες. Σήμερα, όμως, ασκείται σε πολλές χώρες της Ευρώπης, στον Καναδά, στην Αυστραλία, στη Νέα Ζηλανδία και σε άλλες περιοχές του κόσμου.

Η παγκόσμια εξάπλωσή της δεν σημαίνει ότι δημιουργήθηκε μία ενιαία διεθνής Wicca. Σε κάθε χώρα η παράδοση συνάντησε διαφορετικούς νόμους, θρησκευτικές αντιλήψεις, τοπικές μυθολογίες και κοινωνικές συνθήκες.

Σε ορισμένες περιοχές εγκαταστάθηκαν Gardnerian ή Alexandrian covens με επιβεβαιωμένες γραμμές μύησης. Σε άλλες εμφανίστηκαν ανοιχτές κοινότητες, μοναχικοί ασκούμενοι και ομάδες που δημιούργησαν δικές τους μορφές εκλεκτικής Wicca. Παράλληλα, υπήρχαν ή αναπτύχθηκαν διαφορετικά παγανιστικά κινήματα, τα οποία δεν πρέπει να συγχέονται με τη Wicca.

Η Wicca επηρέασε το παγκόσμιο σύγχρονο Παγανιστικό κίνημα, αλλά δεν αντιπροσωπεύει όλους τους Παγανιστές.

Πώς ταξίδεψε η Wicca από χώρα σε χώρα

Η εξάπλωση της Wicca πραγματοποιήθηκε κυρίως μέσα από πέντε δρόμους:

1. Τη μετακίνηση μυημένων Wiccans σε άλλες χώρες.

2. Τη δημιουργία νέων covens από ανθρώπους που είχαν μυηθεί στη Βρετανία ή στις Ηνωμένες Πολιτείες.

3. Τη μετάφραση και κυκλοφορία βιβλίων.

4. Τη δημιουργία διεθνών παγανιστικών οργανώσεων.

5. Την ανάπτυξη του διαδικτύου και των κοινωνικών δικτύων.

Οι μυητικές παραδόσεις μεταδίδονταν μέσω συγκεκριμένων ανθρώπων. Αν ένας Gardnerian ή Alexandrian Wiccan μετακόμιζε σε μια άλλη χώρα, μπορούσε —εφόσον κατείχε τον απαιτούμενο βαθμό και είχε την εξουσιοδότηση της παράδοσής του— να δημιουργήσει ένα νέο coven.

Η εκλεκτική Wicca εξαπλώθηκε με διαφορετικό τρόπο. Δεν χρειαζόταν φυσική μετακίνηση μυημένων. Ένα βιβλίο του Scott Cunningham, του Raymond Buckland ή της Starhawk μπορούσε να φτάσει σε μια χώρα όπου δεν υπήρχε κανένα γνωστό coven.

Αργότερα, το διαδίκτυο έκανε τη μετάδοση ακόμη ταχύτερη.

Η επιστροφή της Wicca στην ηπειρωτική Ευρώπη

Παρόλο που η Wicca δημιουργήθηκε στην Αγγλία, μεγάλο μέρος της έμπνευσής της προερχόταν από την ευρωπαϊκή μυθολογία, τη λαογραφία, τη δυτική τελετουργική μαγεία και τον Ρομαντισμό.

Όταν η Wicca εξαπλώθηκε στην ηπειρωτική Ευρώπη, δεν επέστρεψε σε κάποιο ενιαίο «παγανιστικό σπίτι». Συνάντησε πολλές διαφορετικές χώρες, καθεμία με τις δικές της προχριστιανικές παραδόσεις και σύγχρονες θρησκευτικές συνθήκες.

Στην Ιταλία υπήρχε ενδιαφέρον για τη ρωμαϊκή θρησκεία, την τοπική λαογραφία και το έργο Aradia, or the Gospel of the Witches του Charles Godfrey Leland.

Στη Γερμανία και στις σκανδιναβικές χώρες αναπτύχθηκε παράλληλα ενδιαφέρον για τις γερμανικές και σκανδιναβικές θρησκευτικές παραδόσεις.

Στη Λιθουανία και τη Λετονία εμφανίστηκαν κινήματα αναβίωσης των βαλτικών θρησκειών.

Στην Πολωνία, στην Ουκρανία και σε άλλες σλαβικές χώρες αναπτύχθηκαν μορφές σλαβικής ανακατασκευαστικής θρησκείας.

Στην Ελλάδα εμφανίστηκαν οργανώσεις και άτομα που ασχολήθηκαν με την αναβίωση της αρχαίας ελληνικής θρησκείας.

Όλες αυτές οι παραδόσεις μπορούν να ενταχθούν στο ευρύτερο σύγχρονο Παγανιστικό τοπίο, αλλά δεν είναι Wicca.

Η ακαδημαϊκή συλλογή Contemporary Pagan and Native Faith Movements in Europe επισημαίνει ότι τα σύγχρονα παγανιστικά κινήματα της Ευρώπης παρουσιάζουν μεγάλη ποικιλία. Ορισμένα υιοθέτησαν αγγλοαμερικανικές μορφές, όπως η Wicca, ενώ άλλα επικεντρώθηκαν στην ανακατασκευή συγκεκριμένων τοπικών και εθνικών θρησκευτικών παραδόσεων. Η εισαγωγή του έργου είναι διαθέσιμη από τις Berghahn Books.

Η Wicca και οι τοπικές παγανιστικές παραδόσεις

Καθώς η Wicca εξαπλωνόταν, πολλοί ασκούμενοι άρχισαν να χρησιμοποιούν θεότητες από την ιστορία και τη μυθολογία της χώρας τους.

Έτσι δημιουργήθηκαν μορφές Wicca που τιμούσαν:

• Ελληνικές θεότητες.

• Ρωμαϊκές θεότητες.

• Κελτικές θεότητες.

• Αιγυπτιακές θεότητες.

• Σκανδιναβικές θεότητες.

• Σλαβικές θεότητες.

• Τοπικά πνεύματα και λαογραφικές μορφές.

Η επιλογή τοπικών θεοτήτων δεν άλλαζε απαραίτητα τη βασική τελετουργική δομή. Μια ομάδα μπορούσε να διατηρεί τον Wiccan κύκλο, τις τέσσερις κατευθύνσεις, τα Sabbats και τη μυητική δομή, αλλά να χρησιμοποιεί ονόματα θεοτήτων από διαφορετικό πάνθεο.

Αυτό δημιούργησε μια δύσκολη ερώτηση:

Πότε μια πρακτική παραμένει Wicca και πότε γίνεται ανακατασκευαστική παγανιστική θρησκεία;

Η απάντηση εξαρτάται από τη δομή και την ταυτότητα της παράδοσης.

Αν κάποιος ακολουθεί τη Gardnerian τελετουργική δομή και χρησιμοποιεί ελληνικές θεότητες, μπορεί να παραμένει Gardnerian Wiccan. Αν προσπαθεί να ανακατασκευάσει τη λατρεία των αρχαίων Ελλήνων με βάση ιστορικές πηγές, τότε ακολουθεί κάποια μορφή Ελληνικής Εθνικής Θρησκείας ή Ελληνικού Πολυθεϊσμού και όχι Wicca.

Τα ονόματα των θεών δεν αρκούν από μόνα τους για να καθορίσουν τη θρησκευτική παράδοση.

Η Wicca στη Βρετανία σήμερα

Η Βρετανία παραμένει το ιστορικό κέντρο των μυητικών παραδόσεων της Wicca. Εκεί εξακολουθούν να υπάρχουν Gardnerian και Alexandrian covens, καθώς και ομάδες που προέρχονται από μεταγενέστερες γραμμές μύησης.

Παράλληλα, η Wicca αποτελεί μόνο μία από τις παγανιστικές κατευθύνσεις της χώρας. Υπάρχουν επίσης Druids, Heathens, ανακατασκευαστές παλαιότερων θρησκειών, Goddess spirituality ομάδες και πολλοί μοναχικοί ασκούμενοι.

Η Pagan Federation, που ιδρύθηκε το 1971, υποστηρίζει ανθρώπους από διαφορετικές παγανιστικές παραδόσεις και όχι μόνο Wiccans. Στην επίσημη παρουσίασή της περιγράφει τη Wicca ως μία από τις σημαντικότερες και πιο επιδραστικές παραδόσεις του σύγχρονου Παγανισμού, με μυητικό και μυστηριακό χαρακτήρα. Η σχετική παρουσίαση βρίσκεται στην ιστοσελίδα της Pagan Federation.

Η βρετανική απογραφή του 2021 παρέχει ένα σπάνιο επίσημο στατιστικό στοιχείο. Στην Αγγλία και την Ουαλία περίπου 13.000 άνθρωποι έγραψαν συγκεκριμένα «Wicca» ως θρησκευτική τους ταυτότητα, ενώ περίπου 74.000 έγραψαν «Pagan». Τα στοιχεία δημοσιεύτηκαν από τη βρετανική Office for National Statistics.

Οι αριθμοί χρειάζονται προσεκτική ερμηνεία. Η ερώτηση της απογραφής αφορούσε την ταυτότητα με την οποία συνδέεται ο κάθε άνθρωπος και όχι το πόσο συχνά συμμετέχει σε τελετές. Επιπλέον, ορισμένοι μυημένοι μπορεί να δήλωσαν απλώς «Pagan», «Witchcraft» ή να μην απάντησαν καθόλου.

Η Wicca στην Ολλανδία, στο Βέλγιο και στη Γαλλία

Στη δυτική Ευρώπη, η Wicca διαδόθηκε μέσω αγγλόφωνων βιβλίων, προσωπικών επαφών με βρετανικά covens και διεθνών παγανιστικών οργανώσεων.

Σε χώρες όπως η Ολλανδία και το Βέλγιο αναπτύχθηκαν τόσο μυητικές γραμμές όσο και ανοιχτές εκλεκτικές κοινότητες. Η σχετικά μεγάλη γνώση της αγγλικής γλώσσας διευκόλυνε την πρόσβαση στην πρωτότυπη βιβλιογραφία.

Στη Γαλλία, ο όρος sorcellerie μπορεί να αναφέρεται σε πολλά διαφορετικά πράγματα: από ιστορικές κατηγορίες μαγείας μέχρι λαϊκές πρακτικές, αποκρυφισμό ή σύγχρονη Witchcraft. Επομένως, η παρουσία της λέξης «sorcellerie» σε μια ομάδα ή ένα βιβλίο δεν αποδεικνύει ότι πρόκειται για Wicca.

Σε όλες αυτές τις χώρες συναντάμε την ίδια βασική διάκριση:

• Μυητικά covens με συγκεκριμένη γραμμή.

• Ανοιχτές Wiccan ομάδες χωρίς βρετανική μυητική διαδοχή.

• Μοναχικούς Wiccans.

• Ασκούμενους γενικότερης Witchcraft.

• Ανακατασκευαστικές ή τοπικές παγανιστικές παραδόσεις.

Η Wicca στην Ιταλία

Η Ιταλία έχει ιδιαίτερη θέση στην ιστορία της σύγχρονης Witchcraft λόγω του βιβλίου Aradia, or the Gospel of the Witches, που δημοσιεύτηκε το 1899.

Ο Leland ισχυρίστηκε ότι το υλικό του βιβλίου προερχόταν από μια επιβίωση ιταλικής παράδοσης μαγείας. Η ιστορική αξιοπιστία αυτού του ισχυρισμού έχει αμφισβητηθεί. Παρ’ όλα αυτά, το κείμενο επηρέασε τον Gerald Gardner, τη Doreen Valiente και άλλους ανθρώπους που διαμόρφωσαν τη Wicca.

Όταν η Wicca εξαπλώθηκε στην Ιταλία, συναντήθηκε με:

• Τη ρωμαϊκή θρησκευτική αναβίωση.

• Την τοπική λαογραφία.

• Τις διηγήσεις για την stregoneria.

• Τις σύγχρονες εκδοχές της Stregheria.

• Το ενδιαφέρον για την Diana, την Aradia και άλλες μορφές.

Οι όροι αυτοί δεν είναι ταυτόσημοι.

Η stregoneria είναι ένας ευρύς ιταλικός όρος για τη μαγεία και μπορεί να περιλαμβάνει διαφορετικές λαϊκές πρακτικές. Η Stregheria χρησιμοποιείται συνήθως για νεότερα οργανωμένα συστήματα ιταλοαμερικανικής ή ιταλικής Witchcraft. Η Wicca είναι η σύγχρονη θρησκεία που δημιουργήθηκε στη Βρετανία.

Μπορεί να υπάρχουν επιρροές μεταξύ τους, αλλά δεν πρέπει να παρουσιάζονται ως μία ενιαία αρχαία παράδοση.

Ισπανία και Πορτογαλία

Στην Ισπανία και την Πορτογαλία, η Wicca αναπτύχθηκε κυρίως μέσα από μεταφρασμένα βιβλία, διαδικτυακές κοινότητες και επαφές με ομάδες άλλων ευρωπαϊκών χωρών.

Παράλληλα, υπάρχουν άνθρωποι που ασχολούνται με τοπικές μορφές λαϊκής μαγείας, με κελτικές παραδόσεις της Ιβηρικής Χερσονήσου, με Druidry ή με ανακατασκευαστικά παγανιστικά κινήματα.

Η χρήση του όρου brujería δεν σημαίνει αυτομάτως Wicca. Η ισπανική λέξη μπορεί να αναφέρεται γενικά στη μαγεία και χρησιμοποιείται σε πολλές διαφορετικές πολιτισμικές παραδόσεις.

Το ίδιο ισχύει για τον πορτογαλικό όρο bruxaria.

Γερμανία και Σκανδιναβικές χώρες

Στη Γερμανία και στις σκανδιναβικές χώρες, η Wicca συνυπάρχει με ισχυρό ενδιαφέρον για τις γερμανικές και σκανδιναβικές προχριστιανικές θρησκείες.

Είναι σημαντικό να ξεχωρίζουμε:

• Τη Wicca.

• Το Heathenry.

• Το Ásatrú.

• Τις ανακατασκευές της σκανδιναβικής θρησκείας.

• Τη γενικότερη γερμανική ή σκανδιναβική Witchcraft.

Ένας Wiccan μπορεί να τιμά τον Odin ή τη Freyja, αλλά αυτό δεν τον κάνει αυτομάτως Heathen. Αντίστοιχα, ένας Heathen που τιμά τους ίδιους θεούς δεν είναι αυτομάτως Wiccan.

Η διαφορά βρίσκεται στη θεολογία, στην τελετουργική δομή, στην κοινότητα, στην ιστορική μέθοδο και στην ταυτότητα του ίδιου του ασκούμενου.

Ανατολική και κεντρική Ευρώπη

Σε αρκετές χώρες της κεντρικής και ανατολικής Ευρώπης αναπτύχθηκαν κινήματα που προσπαθούν να αναβιώσουν σλαβικές, βαλτικές ή άλλες τοπικές θρησκείες.

Οι παραδόσεις αυτές συχνά δίνουν μεγαλύτερη βαρύτητα:

• Στην τοπική γλώσσα.

• Στις λαϊκές εορτές.

• Στους προχριστιανικούς θεούς της περιοχής.

• Στην πολιτισμική και εθνική ιστορία.

• Στην ανακατασκευή παλαιότερων τελετουργιών.

Η Wicca μπορεί να έχει επηρεάσει τον τρόπο οργάνωσης ορισμένων σύγχρονων ομάδων, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι όλες αυτές οι θρησκείες αποτελούν κλάδους της.

Ο σύγχρονος Παγανισμός είναι μια μεγάλη οικογένεια διαφορετικών θρησκευτικών κινημάτων και όχι μία θρησκεία με ενιαία ηγεσία.

Διεθνείς οργανώσεις και δίκτυα

Οργανώσεις όπως η Pagan Federation και τα διεθνή παραρτήματά της βοήθησαν στη σύνδεση ανθρώπων από διαφορετικές χώρες.

Ο σκοπός αυτών των δικτύων δεν ήταν να δημιουργήσουν έναν «πάπα της Wicca» ή μια κεντρική παγκόσμια εκκλησία. Επιδίωκαν κυρίως:

• Την παροχή αξιόπιστης ενημέρωσης.

• Την καταπολέμηση των προκαταλήψεων.

• Την υπεράσπιση της θρησκευτικής ελευθερίας.

• Τη διοργάνωση συναντήσεων.

• Τη σύνδεση απομονωμένων ασκούμενων.

• Τον διάλογο με άλλες θρησκείες και κρατικούς φορείς.

Στην Ευρώπη δημιουργήθηκαν επίσης οργανώσεις ανακατασκευαστικών και εθνικών παγανιστικών θρησκειών. Αυτές δεν είναι απαραίτητα Wiccan και ορισμένες απορρίπτουν συνειδητά τον Wiccan συγκρητισμό.

Η ύπαρξη ενός κοινού παγανιστικού δικτύου δεν καταργεί τις διαφορές μεταξύ των παραδόσεων.

Η Wicca στην Ελλάδα

Η παρουσία της Wicca στην Ελλάδα είναι δύσκολο να μετρηθεί.

Δεν υπάρχουν αξιόπιστα δημόσια στατιστικά στοιχεία που να δείχνουν πόσοι άνθρωποι αυτοπροσδιορίζονται ως Wiccans. Πολλοί μπορεί να ασκούνται ατομικά, να συμμετέχουν μόνο σε διαδικτυακές ομάδες ή να χρησιμοποιούν γενικότερους χαρακτηρισμούς, όπως Παγανιστής, Witch ή αποκρυφιστής.

Η ελληνική κοινωνία γνώρισε τη Wicca κυρίως μέσα από:

• Μεταφρασμένα και αγγλόφωνα βιβλία.

• Ταινίες και τηλεοπτικές σειρές.

• Ιστοσελίδες και φόρουμ.

• Ομάδες κοινωνικών δικτύων.

• Ηλεκτρονικά καταστήματα αποκρυφιστικών αντικειμένων.

• Προσωπικές επαφές με ασκούμενους του εξωτερικού.

Η διαδικτυακή παρουσία, όμως, δεν αποδεικνύει πάντοτε ότι υπάρχει οργανωμένο coven ή αναγνωρισμένη γραμμή μύησης.

Μια σελίδα με την ονομασία «Wicca Greece» μπορεί να είναι ενημερωτική προσπάθεια, προσωπικό ιστολόγιο, εμπορική σελίδα ή άτυπη κοινότητα. Δεν σημαίνει αυτομάτως ότι εκπροσωπεί όλους τους Wiccans της Ελλάδας.

Το ελληνικό νομικό πλαίσιο

Το άρθρο 13 του Ελληνικού Συντάγματος δηλώνει ότι η ελευθερία της θρησκευτικής συνείδησης είναι απαραβίαστη και ότι όλες οι γνωστές θρησκείες είναι ελεύθερες, εφόσον η λατρεία τους δεν προσβάλλει τη δημόσια τάξη ή τα χρηστά ήθη. Το επίσημο αγγλικό κείμενο του άρθρου είναι διαθέσιμο από τη Βουλή των Ελλήνων.

Ο νόμος 4301/2014 δημιούργησε ένα πλαίσιο μέσα από το οποίο μια οργανωμένη θρησκευτική κοινότητα μπορεί, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, να αποκτήσει νομική προσωπικότητα. Μεταξύ άλλων, προβλέπεται η συμμετοχή τουλάχιστον 300 προσώπων για τη δημιουργία θρησκευτικού νομικού προσώπου. Το κείμενο του νόμου έχει δημοσιευτεί και στα αγγλικά από το Υπουργείο Παιδείας και Θρησκευμάτων.

Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε θρησκευτική ή πνευματική ομάδα χρειάζεται να γίνει νομικό πρόσωπο για να υπάρχει. Άλλο είναι η ατομική ελευθερία πίστης και λατρείας και άλλο η επίσημη νομική οργάνωση μιας κοινότητας.

Δεν πρέπει επίσης να δηλώνεται ότι «η Wicca αναγνωρίστηκε επίσημα στην Ελλάδα» χωρίς αναφορά σε συγκεκριμένη δικαστική απόφαση, καταχώριση ή θρησκευτικό νομικό πρόσωπο. Η γενική συνταγματική προστασία της θρησκευτικής ελευθερίας δεν είναι το ίδιο πράγμα με την επίσημη καταχώριση μιας συγκεκριμένης Wiccan οργάνωσης.

Wicca και Ελληνική Εθνική Θρησκεία

Ένα από τα συχνότερα λάθη στην Ελλάδα είναι η ταύτιση της Wicca με την Ελληνική Εθνική Θρησκεία.

Πρόκειται για διαφορετικές σύγχρονες θρησκευτικές κατευθύνσεις.

Wicca	Ελληνική Εθνική Θρησκεία
Δημιουργήθηκε στη Βρετανία τον 20ό αιώνα	Επιδιώκει τη σύγχρονη αναβίωση της αρχαίας ελληνικής θρησκείας
Επηρεάστηκε από τελετουργική μαγεία και δυτικό εσωτερισμό	Βασίζεται περισσότερο σε αρχαίες ελληνικές πηγές και λατρευτικές πρακτικές
Συχνά χρησιμοποιεί το σχήμα Θεάς και Κερασφόρου Θεού	Τιμά το ελληνικό πολυθεϊστικό πάνθεο
Εορτάζει τον Τροχό του Έτους	Μπορεί να ακολουθεί αρχαία ή νεότερα ανακατασκευασμένα ελληνικά εορτολόγια
Χρησιμοποιεί κύκλο και τέσσερα στοιχεία	Μπορεί να χρησιμοποιεί βωμούς, σπονδές, ύμνους και θυμιάματα βασισμένα σε ελληνικά πρότυπα
Περιλαμβάνει μυητικές και εκλεκτικές μορφές	Περιλαμβάνει διαφορετικές οργανώσεις και μεθόδους αναβίωσης

Ένας Wiccan μπορεί να τιμά την Εκάτη, την Άρτεμη, τον Απόλλωνα, τον Διόνυσο ή τον Πάνα. Αυτό δεν σημαίνει ότι ακολουθεί αναγκαστικά την Ελληνική Εθνική Θρησκεία.

Αντίστοιχα, ένας άνθρωπος που ακολουθεί την Ελληνική Εθνική Θρησκεία δεν είναι Wiccan μόνο και μόνο επειδή τιμά θεότητες της φύσης ή πραγματοποιεί τελετές.

Η προσαρμογή του Τροχού του Έτους στην Ελλάδα

Ο Τροχός του Έτους δημιουργήθηκε στη βορειοδυτική Ευρώπη και συνδέθηκε με το κλίμα και τις εποχικές εικόνες της συγκεκριμένης περιοχής.

Η Ελλάδα έχει διαφορετικό κλίμα. Τα καλοκαίρια είναι ξηρότερα, οι χειμώνες συχνά ηπιότεροι και ο αγροτικός κύκλος δεν ταυτίζεται πάντοτε με εκείνον της Βρετανίας.

Ένας Wiccan στην Ελλάδα μπορεί να διατηρεί τις παραδοσιακές ημερομηνίες των Sabbats, αλλά να παρατηρεί πώς εκφράζεται πραγματικά η φύση στον τόπο του.

Για παράδειγμα:

• Στο Imbolc μπορεί να παρατηρεί την ανθοφορία της αμυγδαλιάς.

• Στο Beltane μπορεί να τιμά την έντονη ανοιξιάτικη βλάστηση.

• Στο Litha μπορεί να αναγνωρίζει τη δύναμη και την ξηρότητα του ελληνικού καλοκαιριού.

• Στο Lughnasadh μπορεί να συνδέεται με τα σύκα, τα σταφύλια και τις πρώτες συγκομιδές.

• Στο Mabon μπορεί να τιμά τον τρύγο και την προετοιμασία για τις πρώτες βροχές.

• Στο Samhain μπορεί να παρατηρεί τη μετάβαση προς τη σκοτεινότερη και υγρότερη περίοδο.

Η προσαρμογή δεν χρειάζεται να σημαίνει ότι κάποιος επινοεί ψεύτικα «αρχαία ελληνικά Sabbats». Μπορεί απλώς να παρατηρεί τη φύση που υπάρχει γύρω του.

Η Wicca στο νότιο ημισφαίριο

Στην Αυστραλία, στη Νέα Ζηλανδία, στη Νότια Αφρική και σε άλλες περιοχές του νότιου ημισφαιρίου, οι εποχές είναι αντίθετες από εκείνες της Βρετανίας.

Όταν στη Βρετανία είναι καλοκαίρι, στην Αυστραλία είναι χειμώνας. Για τον λόγο αυτό, πολλοί Wiccans του νότιου ημισφαιρίου μετακινούν τα Sabbats κατά έξι μήνες.

Έτσι, μπορεί να γιορτάζουν:

• Το Yule τον Ιούνιο.

• Το Imbolc τον Αύγουστο.

• Το Ostara τον Σεπτέμβριο.

• Το Beltane τον Οκτώβριο ή στις αρχές Νοεμβρίου.

• Το Litha τον Δεκέμβριο.

• Το Lughnasadh τον Φεβρουάριο.

• Το Mabon τον Μάρτιο.

• Το Samhain τον Απρίλιο ή στις αρχές Μαΐου.

Άλλοι διατηρούν τις ημερομηνίες του βόρειου ημισφαιρίου για λόγους παράδοσης. Δεν υπάρχει ενιαία παγκόσμια αρχή που να αποφασίζει για όλους.

Το ζήτημα δείχνει πώς μια βρετανική φυσιοκεντρική θρησκεία χρειάστηκε να προσαρμοστεί σε εντελώς διαφορετικά περιβάλλοντα.

Τα προβλήματα των μεταφράσεων

Η εξάπλωση της Wicca σε διαφορετικές γλώσσες δημιούργησε μεταφραστικές δυσκολίες.

Η αγγλική λέξη Witchcraft δεν έχει ακριβώς την ίδια ιστορία και τις ίδιες πολιτισμικές αποχρώσεις με την ελληνική λέξη «μαγεία». Η λέξη Witch μπορεί να χρησιμοποιείται ως θετική θρησκευτική ταυτότητα στα αγγλικά, ενώ η λέξη «μάγισσα» στην ελληνική γλώσσα μπορεί να θυμίζει λαϊκές διηγήσεις, παραμύθια ή κακόβουλη μαγεία.

Άλλοι όροι που χρειάζονται προσοχή είναι:

• Coven: οργανωμένη μικρή ομάδα ασκούμενων.

• Craft: η Τέχνη, ένας εσωτερικός όρος για τη Wicca ή τη Witchcraft.

• Book of Shadows: Βιβλίο των Σκιών.

• Initiation: μύηση.

• Self-dedication: αυτοαφιέρωση, όχι απαραίτητα αυτομύηση σε παραδοσιακή γραμμή.

• Tradition: παράδοση ή συγκεκριμένη γραμμή.

• Lineage: γραμμή μύησης ή μυητική διαδοχή.

• High Priestess: Αρχιέρεια.

• High Priest: Αρχιερέας.

Η κακή μετάφραση μπορεί να αλλάξει ολόκληρο το νόημα μιας διδασκαλίας. Για παράδειγμα, το tradition δεν πρέπει να μεταφράζεται ως «σέκτα», επειδή ο όρος αυτός έχει αρνητική και συχνά παραπλανητική σημασία.

Πώς ελέγχουμε έναν ισχυρισμό μυητικής γραμμής

Επειδή η Wicca έγινε δημοφιλής διεθνώς, εμφανίστηκαν άνθρωποι που υποστηρίζουν ότι είναι Gardnerian ή Alexandrian ιερείς χωρίς να μπορούν να τεκμηριώσουν τον ισχυρισμό τους.

Οι πραγματικές γραμμές μύησης προστατεύουν ορισμένες πληροφορίες. Αυτό δεν σημαίνει ότι ο ενδιαφερόμενος πρέπει να αποδέχεται τυφλά κάθε ισχυρισμό.

Πριν κάποιος πλησιάσει μια ομάδα, μπορεί να εξετάσει:

• Εάν η ομάδα εξηγεί καθαρά σε ποια παράδοση ανήκει.

• Εάν ξεχωρίζει τη μύηση από την αυτοαφιέρωση.

• Εάν μπορεί να επιβεβαιωθεί από άλλους αναγνωρισμένους ανθρώπους της ίδιας παράδοσης.

• Εάν αποφεύγει τις παράλογες ιστορίες περί «αρχαίας οικογενειακής γραμμής χιλιάδων ετών».

• Εάν σέβεται τη συναίνεση και τα προσωπικά όρια.

• Εάν δεν ζητά μεγάλα ποσά για την ίδια τη μύηση.

• Εάν δεν απαιτεί σεξουαλικές πράξεις ως αντάλλαγμα για εκπαίδευση.

• Εάν επιτρέπει στον ενδιαφερόμενο να αποχωρήσει χωρίς απειλές.

• Εάν δεν ισχυρίζεται ότι εκπροσωπεί όλους τους Wiccans μιας χώρας.

Η μυστικότητα δεν πρέπει ποτέ να χρησιμοποιείται για να κρύψει κακοποίηση ή οικονομική εκμετάλλευση.

Μια παγκόσμια αλλά όχι ενιαία θρησκεία

Σήμερα μπορεί να συναντήσουμε πολλούς διαφορετικούς τρόπους άσκησης της Wicca:

Μορφή	Τρόπος μετάδοσης
Gardnerian Wicca	Προσωπική μύηση και γραμμή διαδοχής
Alexandrian Wicca	Προσωπική μύηση και γραμμή διαδοχής
Άλλες μυητικές παραδόσεις	Σύμφωνα με τους κανόνες κάθε παράδοσης
Seax-Wica	Ανοιχτότερο σύστημα και δυνατότητα αυτοαφιέρωσης
Εκλεκτική Wicca	Βιβλία, προσωπική μελέτη και ελεύθερος συνδυασμός
Μοναχική Wicca	Ατομική λατρεία και πρακτική
Διαδικτυακές κοινότητες	Ψηφιακή εκπαίδευση, συναντήσεις και ανταλλαγή υλικού
Wiccan-inspired Witchcraft	Χρήση ορισμένων Wiccan στοιχείων χωρίς πλήρη θρησκευτική ταυτότητα

Η ποικιλία αυτή αποτελεί αποτέλεσμα της παγκόσμιας εξάπλωσης.

Δεν σημαίνει ότι όλες οι μορφές είναι ίδιες. Σημαίνει ότι η λέξη Wicca χρησιμοποιείται σήμερα σε περισσότερα από ένα πλαίσια.

Συμπέρασμα

Η Wicca ξεκίνησε ως μια μικρή βρετανική μυητική θρησκεία. Μέσα σε λίγες δεκαετίες μεταφέρθηκε στην Αμερική, επέστρεψε στην ηπειρωτική Ευρώπη και έφτασε σε πολλές άλλες περιοχές του κόσμου.

Σε κάθε χώρα μεταμορφώθηκε.

Συνάντησε τοπικές θεότητες, διαφορετικά κλίματα, νέες γλώσσες, διαφορετικά νομικά συστήματα και ήδη υπάρχοντα παγανιστικά κινήματα. Άλλοτε διατήρησε τις αυστηρές μυητικές γραμμές της και άλλοτε μετατράπηκε σε ανοιχτή, ατομική και εκλεκτική πνευματική πρακτική.

Στην Ελλάδα η Wicca παραμένει μια μικρή και δύσκολα μετρήσιμη θρησκευτική παρουσία. Δεν πρέπει να συγχέεται με την Ελληνική Εθνική Θρησκεία, τη λαϊκή μαγεία, τον γενικό αποκρυφισμό ή κάθε διαδικτυακή πρακτική που χρησιμοποιεί κεριά και αρχαιοελληνικές θεότητες.

Η μεγάλη εικόνα είναι ξεκάθαρη: η Wicca είναι πλέον παγκόσμια, αλλά δεν έχει γίνει ομοιόμορφη. Η διεθνής της ανάπτυξη δημιούργησε πολλές νέες κοινότητες, αλλά έκανε ακόμη σημαντικότερη την προσεκτική χρήση των όρων, τον σεβασμό της ιστορίας και τη διάκριση ανάμεσα στη μυητική παράδοση, την εκλεκτική Wicca και τον ευρύτερο σύγχρονο Παγανισμό.

---